საიტი მუშაობს სატესტო რეჟიმში

სურსათის ეროვნული სააგენტო

მენიუ

ტუბერკულოზი

რა არის ტუბერკულოზი?

ტუბერკულოზი მრავალი სახის ცხოველისა და ფრინველის ინფექციური დაავადებაა, რომელიც ხასიათდება სხვადასხვა ორგანოებში სპეციფიკური კვანძების წარმოქმნით. 

რომელი ცხოველები ავადდებიან ტუბერკულოზით?

ტუბერკულოზით ავადდებიან თითქმია ყველა სახის ძუძუმწოვარი ცხოველი და დაახლოებით 25 სახის ფრინველი. უმთავრესად ეს დაავადება ვლინდება მსხვილფეხა რქოსან პირუტყვში, ღორში, ფრინველში. იშვიათად ვლინდება ცხვარში, თხაში, ცხენში და ძაღლში.  
რა საფრთხეს წარმოადგენს ტუბერკულოზი ადამიანებში? ტუბერკულოზით ავადდება ადამიანიც. ადამიანი შეიძლება დასნებოვნდეს ავადმყოფი ცხოველიდან მიღებული პროდუქტით, აღმძვრელი გადაეცემა ჰაერ-წვეთოვანი, ალიმენტალური და პირდაპირი კონტაქტის გზით.

როგორ ხდება ტუბერკულოზის გავრცელება?

დაავადების გავრცელების ძირითადი წყაროა დაავადებული ცხოველი რომელიც აღმძვრელს გამოყოფს რძესთან, ფეკალთან და ცხვირიდან გამონადენებთან ერთად. დაავადების გადაცემა ხდება დაავადებულ ცხოველთან კონტაქტით, ჰაერწვეთოვანი გზით, უმი რძის მიღებით. ადუღება ტუბერკულოზის ჩხირებს სპობს 5-10 წუთის განმავლობაში. 

რა სიმპრომები (კლინიკური ნიშნები) აქვს ტუბერკულოზს?

ცხოველებში დაავადება ძირითადად მიმდინარეობს ფარული ფორმით. კლინიკური ნიშნების გამოვლინება ხდება ცხოველის დაავადებიდან რამოდენომე თვის ან წლის შემდეგ. ცხოველს აღენიშნება შემდეგი კლინიკური ნიშნები: სისუსტე, მადის დაქვეითება, წონის დაკლება (კახექსია), ცვალებადი ცხელება, ხველა, დიარეა. 
სიმპტომები დამოკიდებულია დაავადების განვითარების ფაზაზე, დაავადება რამოდენომე კვირის მანძილზე მიმდინარეობს უსიმპტომოდ ან გრიპისათვის დამახასიათებელი ნიშნებით. სიმპტომებიდან ვითარდება ცხელება, თავის ტკივილი, ღებინება. ინფექცია იწვევს იმუნური სისტემის დასუსტებას რის შემდეგაც შეიძლება განვითარდეს სხვა კლ. ნიშნები როგორიცაა ლიმფური კვანძების გადიდება, წონის დაკარგვა, დიარეა, ხველა. 

როგორ უნდა მოვიქცეთ ტუბერკულოზზე ეჭვის მიტანის შემთხვევაში?

დაავადებაზე ეჭვის მიტანის შემთხვევაში უნდა მოვახდინოთ ცხოველის იზოლირება და მივმართოთ ვეტერინარ ექიმს ტუბერკულინიზაციის ჩასატარებლად.  

როგორ ხდება ტუბერკულოზი დიაგნოზის დადგენა?

დიაგნოზის დადგენა ხდება კლინიკური ნიშნების მიხედვით და ლაბორატორიული კვლევებით. ტუბერკულოზის დიაგნოსტიკის ყველაზე გავრცელებული მეთოდია ტუბერკულინიზაცია (ალერგიული რეაქცია), თუმცა დამადასტურებელ მეთოდათ აღიარებულია კულტურის გამოყოფა. 

როგორ ხდება ტუბერკულოზის მკურნალობა?

დაავადებული ცხოველები მკურნალობას არ ექვემდებარებიან. დიაგნოზის დასმის შემდგომ ხდება მათი სასაკლაოში სანიტარული წესით დაკვლა. ყველა სახის ცხოველებისაგან მიღებულ კახექსიურ ტანხორცში ტუბერკულოზით დაზიანების ნებისმიერი ფორმის აღმოჩენისას ტანხორცი ნადგურდება. ტუბერკულოზის გენერალიზებული ფორმის დროს ტანხორცის ნასუქობის მდგომარეობის მიუხედავად, ასევე თავსა და შინაგან ორგანოებს გზავნიან უტილიზაციაში. ტუბერკულინზე მორეაგირე ცხოველების დაკვლისას ხორცისა და სხვა პროდუქტების სანიტარიულ შეფასებას ახდენენ ტუბერკულოზური დაზიანებების აღმოჩენის მიხედვით. თუ ლიმფურ კვანძებში, ქსოვილებსა და ორგანოებში ტუბერკულოზური დაზიანებები არ აღმოჩნდება, ტანხორცსა და დაკვლის სხვა პროდუქტებს უშვებენ შეუზღუდავად. 

როგორ ხდება ტუბერკულოზის პრევენცია და კონტროლი?

დაავადებაზე ეჭვის მიტანის შემთხვევაში ცხოველის მეპატრონემ უნდა უზრუნველყოს დაავადებაზე საეჭვო ცხოველის იზოლირება ჯამრთელი სულადობიდან და უნდა დაუკავშირდეს ვეტერინარს, რომელიც მოახდენს დაავადებაზე საეჭვო ცხოველის ტუბერკულინიზაციას ხოლო საჭიროების შემთხვევაში მასალის აღებას და გადაგზავნას ლაბორატორიაში მისი შემდგომი კვლევის მიზნით.

რა ღონისძიებებს ანხორციელებს სახელმწიფო ტუბერკულოზის საწინააღმდეგოდ?

სურსათის ეროვნული სააგენტო დაავადების პრევენციის და კონტროლის მიზნით ქვეყნაში არსებულ სასაკლაოებზე ახორციელებს ვეტერინარულ ზედამხედველობას.  დაავადების საეჭვო შემთხვევაში მოხდება ცხოველების მიკვლევადობა და დაინფიცირებაზე საეჭვო ნახირის/ფარის გამოკვლევა ალერგიული მეთოდით (ტუბერკულინიზაცია). 


წყარო: http://www.oie.int 
         http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs360/en/

ეპოდემიოლოგია და ცხოველთა ინფექციური დაავადებები - ჯემალ ბაბაკიშვილი 2012